Cuid
d’amhrán a leagtar ar Eóghan Ó Donnghaile, Ard Macha (?), floruit 1680-1690 (?)…
agus tuigim dó.
Aisling na Binne Buirbe (ie. Benburb)
San mBinn Bhuirb mo ghné do mhill:
Aisling oíche do-chonnairc mé—
Táim dá héis go tréathlag tinn. (ina dhiaidh)
An aoinbhean dob áille gné (do ba)
Do-chonnairc mé – miste dhúinn— (a matter of importance)
Ar bhruach inbhir na n-éigne mbán (bradán)
Ag ní a lámh ‘s ag cornadh a cúil.
Folt dualach coinnleach cam
Gach lúb ann an lí an óir:
Gruaidh lí-gheal ó ndeallrann grian (from which sun shines)
Do chlóidh mo chiall – fáth mo bhróin.
Dhá rosc shuaimhneach shíthe sháimh
mar ghorm-oighre ag snámh ré taobh (taobh leis)
mailghe caol-chama nach léir
mar scríbh ghéir ar mheanram mhaoth.
Déad dlúth fá dheas-eagra
Cíocha ganna cruinn-gheal corr,
A bél tana nár char meang (didn’r love)
A taobh seang tuinn-gheal trom,
Brat uaine dem tsról maoth-lag
‘ma taobh seaghainn sneachtaí seang:
(uma: around, by)
Fa lór de uamhan a fhéachain (ba)
Ó gach dealbh n-uathmhair mbeathach ann. (due to every terrible animal embroidered
there)
Ceinnbheirt ‘s ní féidir a dhéanamh
‘ma céibh n-alainn ndualaigh nduinn:
Fa lór de shoillse i mbrugh dhorcha
Lonnradh a cloch
corr-ghlan cruinn (jewel(
(...Labhrann leí agus deireann sise leis
“Faoileann Tuinne m’ainm báistidh
Do-bheir gaiscigh i ndíth céille: (tugann)
Borb na Binne m’athair-se,
‘s í mo mhathair Dealradh Gréne.
“Bím seal san mBinn Bhuirbse,
I Síth Dhuilbh ‘s i mBinn Eadair:
I nDún Lir do-gheibhinn fáilte
Is bím lá in Inbhear Scéine...
(Innsíonn dó nach mbeidh sí ag aon duine ach an té a
chomhlíonadh an geas a chuirfadh sí air:
“Codladh ar corr gach líosa, (summit)
Gan cliseadh re sluaghaibh diamhra: (Ie lucht sí)
De bhiadh fós uisce is caora (Elderberries)
Gach n-oíche go ceann bliadhna.”
Agus mar sin de,
(Leor nod do’n eolach: tá sé fós ar a tóir.)
Apropos of
nothing, some idioms from West Cork, from Peadar Ó Laoire’s book of idioms
originally printed in the Cork Examiner long ago
Carbal, the roof of the mouth; the palate.
you. The meaning is,
"What a chance you would
have of doing that!"
Níor chás leat, it wouldn't
be a matter of regret with you.
I gcás nár rud suarach é.
The phrase i gcás is
very common in Irish speech.
It generally introduces
the ultimate conclusion to which a series of state-
ments leads up. An
English speaker would say:
"and so you see that," etc.
Cas liom é. Mura
gcuiread-sa smacht air sin cas liom é.
If I don't tame that fellow reproach me with the fact.
The full expression is cas i n-asachán liom é. People
sometimes say, in English, "they are returning it
to me."
Cáth, the hard shell which covers a grain of corn. Lóchán
is the soft shell which covers the hard shell (Sg. II. 8).
Cath, battle. C. do
bhriseadh ar an namhaid, to defeat the
enemy. Cath also
means "a battalion," hence the
inner meaning of the preceding phrase is "break
formation" consequently "defeat."
<L 18>
Cáthadh, the act of winnowing corn. It is also used to
express the blowing of snow into drifts by the wind;
lá an cháithte, the day of the drifting. An bhfuil sé
ag sneachtadh? Is it
snowing? Ní'l, ach tá sé ag
cáthadh. No, but it
is drifting. The name of one of
the small particles of snow is cáithnín sneachtaidh.
(A large flake is known as lúbhóg sneachtaidh.)
The same word cáthadh is applied to cursing and
swearing when indulged in with rapidity. Ag cáthadh
dhiairmíní, spitting out showers of "little
divils"
— having a "divil" at every second word. Ag
cáthadh mhionna mór, the same in regard to "big"
No comments:
Post a Comment